باورهای اصلی در اسلام

توحید باور به یگانگی مطلق الله (واژه‌نامه) (خدا) است. در مرکز اسلام (واژه‌نامه) قرار دارد و همه بخش‌های دیگر ایمان (واژه‌نامه) بر آن استوار است. وقتی شهادتین (واژه‌نامه) را گفتید، «لا إله إلا الله، محمد رسول الله» (هیچ معبودی جز الله نیست و محمد فرستاده الله است)، همین توحید (واژه‌نامه) را تأیید کردید.

توحید یعنی الله یکی، بی‌همتا و بی‌شریک است. زاده نشده و فرزندی ندارد. هیچ چیز در آفرینش شبیه او نیست و ذات او فراتر از گنجایش ذهن انسان است، هرچند می‌توانید او را از راه نام‌ها و صفاتش بشناسید. یک سوره کامل به همین موضوع اختصاص دارد: سوره اخلاص (سوره 112) می‌گوید: «بگو: او الله یگانه است. الله بی‌نیاز است و همه به او نیازمندند. نه زاده است و نه زاده شده، و هیچ‌کس همتای او نیست.»

اگر از سنت دینی دیگری به اسلام آمده‌اید، توحید ممکن است مثل برداشته شدن باری از دوشتان باشد. همه عبادت و تکیه شما به یک جا می‌رود. هیچ واسطه‌ای و هیچ قدیسی نیست که دعاهایتان را از طریق او برسانید، پس رابطه شما با الله مستقیم و شخصی است.

توحید تصمیم‌های روزمره را هم تغییر می‌دهد. هیچ انسان، هیچ دارایی و هیچ عنوان شغلی سزاوار سرسپردگی‌ای نیست که فقط از آن الله است. این فشار راضی نگه داشتن همه و دویدن دنبال چیزهایی را که هرگز قرار نبود شما را سیر کنند برمی‌دارد. جای پای شما دیگر به اینکه هفته چطور می‌گذرد بستگی ندارد.

مردم از هر پیشینه‌ای به اسلام می‌آیند و بخش بعدی به ادیانی غیر از مسیحیت می‌پردازد. اگر در خانواده‌ای مسیحی بزرگ شده‌اید، شاید همه عمر عیسی (علیه السلام) را دوست داشته‌اید و لازم نیست دست از این محبت بکشید. مسلمانان او را به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پیامبران گرامی می‌دارند. قرآن از زبان او می‌گوید: «همانا من بنده الله هستم» (19:30، ترجمه معنا) و او مردم را به پرستش خدای یگانه فرا خواند.

نیمه نخست شهادتین، «هیچ معبودی سزاوار پرستش جز الله نیست»، این را به عمل روزانه تبدیل می‌کند. در هر نماز می‌گویید: «تنها تو را می‌پرستیم و تنها از تو یاری می‌جوییم» (1:5). سوره اخلاص (112) کسی را که می‌پرستید توصیف می‌کند: الله، بی‌نیازی که همه به او نیازمندند، که نه زاده است و نه زاده شده و هیچ چیز همتای او نیست.

این باور در عمل چه چیزی را تغییر می‌دهد:

• مستقیم الله را می‌خوانید و دعای شخصی‌تان می‌تواند به فارسی یا هر زبان دیگری باشد.
• نماز و عبادت فقط برای الله است: نه برای عیسی، مریم، قدیسان یا فرشتگان، نه برای پیامبر محمد و نه کنار قبرها.
• لازم نیست کسی دعاهای شما را برساند. الله صدایتان را می‌شنود.

دادن هر عبادتی به کسی غیر از الله شرک نامیده می‌شود و قرآن آن را بسیار جدی می‌گیرد: «همانا الله شرک به خود را نمی‌بخشد، و جز آن را برای هر کس که بخواهد می‌بخشد» (4:48). این آیه درباره جهتی است که به آن می‌روید، نه دلیلی برای تنبیه خودتان به خاطر گذشته. قرآن می‌گوید خطاهای گذشته کسانی که دست بکشند بخشیده می‌شود (8:38) و پیامبر فرمود اسلام آنچه را پیش از آن بوده پاک می‌کند (صحیح مسلم 121). آنچه پیش از اسلام انجام داده‌اید بخشیده شده است.

چیزهایی که پیش از اسلام داشتید. کتاب مقدس یا دیگر کتاب‌های دینی می‌تواند در قفسه‌تان بماند: پاسخی از SeekersGuidance می‌گوید داشتن آن‌ها به‌خودی‌خود گناه نیست و نسخه‌های قرضی باید به صاحبشان برگردند. درباره صلیب، مجسمه و یادگارهای خانوادگی، پیش از هر کاری از استادی بپرسید و هرگز چیزی را که برای خانواده‌تان ارزش دارد از بین نبرید. قرآن به مسلمانان می‌گوید به آنچه دیگران می‌پرستند دشنام ندهند (6:108).

عبادت با بودن کنار خانواده فرق دارد. نشستن سر سفره با خانواده، دیدار در تعطیلات یا مراقبت از یکی از خویشاوندان، حفظ پیوند خانوادگی است که قرآن از شما می‌خواهد (31:15 و 60:8). شرکت در دعا یا مراسم دینی‌ای که رو به کسی غیر از الله است، بخشی است که از آن کنار می‌کشید.

عروسی و خاکسپاری در کلیسا. علما پاسخ‌های متفاوتی به این می‌دهند و اشکالی ندارد پیش از تصمیم بپرسید:

• دارالافتای مصر و یکی از علمای AMJA می‌گویند می‌توانید در مراسم خاکسپاری یکی از خویشاوندان، حتی در کلیسا، به‌عنوان بخشی از حفظ پیوند خانوادگی شرکت کنید.
• پاسخ‌های SeekersGuidance بر اساس مذهب حنفی دورهمی خانوادگی را جایز می‌دانند اما حضور در خود مراسم کلیسا را بدون نیاز جدی توصیه نمی‌کنند.
• IslamQA دیدگاهی سخت‌گیرانه دارد، از جمله درباره حضور در عروسی کلیسایی.

هیچ‌کدام از این پاسخ‌ها از شما نمی‌خواهد در عبادت شرکت کنید و همه با فرمان قرآن به ادامه نیکی با خانواده سازگارند. وضعیت شما اهمیت دارد، پس پیش از مراسم از امام یا عالمی محلی که به او اعتماد دارید بپرسید. راهنمای تعطیلات و مناسبت‌های خانوادگی ما جمله‌هایی برای این گفت‌وگوها دارد.

بیشتر نوشته‌هایی که تازه‌مسلمانان می‌خوانند فرض می‌کنند خواننده در خانواده‌ای مسیحی بزرگ شده است. در پیمایشی که مؤسسه یقین در سال 2025 میان 618 تازه‌مسلمان در ایالات متحده انجام داد، 60% در خانواده‌ای مسیحی بزرگ شده بودند. حدود 19% بدون دین بزرگ شده بودند و حدود 20% از سنت‌های یهودی، بودایی، هندو یا سنت‌های دیگر آمده بودند. یعنی تقریباً از هر پنج نفر، دو نفر از مسیحیت شروع نکرده بودند.

اصل برای همه یکی است. عبادت شما فقط برای الله است و خانواده‌تان همچنان از مهربانی و همراهی شما بهره‌مند می‌شوند (31:15 و 60:8). قرآن همچنین به مسلمانان می‌گوید به آنچه دیگران به جای الله می‌خوانند دشنام ندهند (6:108)، پس لازم نیست برای نشان دادن صداقتتان خدایان خانواده‌تان را مسخره کنید.

جایگاه عبادت یا مجسمه در خانه. پاسخی از علما نیافتیم که برای تازه‌مسلمانی نوشته شده باشد که در خانه‌ای خانوادگی با جایگاه عبادت زندگی می‌کند. نزدیک‌ترین پاسخ، پاسخی شافعی از SeekersGuidance (شیخ جمیر میاه) درباره اقامتی موقت در خانه یک دوست است که اشیای اصلی آن کنار گذاشته شده بود. این پاسخ می‌گوید ماندن در اتاقی که مجسمه دارد طبق دیدگاه معتبر شافعی مکروه است، در حالی که دیدگاه شافعی دیگری آن را جایز نمی‌داند، و توصیه می‌کند تا جایی که می‌توانید از آن دوری کنید. مذاهب دیگر بررسی نشدند. اموال خانواده را نشکنید و پنهان نکنید و درباره خانه خودتان از استادی بپرسید.

غذایی که در عبادت پیشکش می‌شود (پراساد و مانند آن). پاسخی از SeekersGuidance به قلم مولانا الیاس پتل، با استدلال حنفی، می‌گوید غذایی که در معبد به نام کسی غیر از الله پیشکش شده خورده نمی‌شود. مؤدبانه آن را نپذیرید. به گفته همان پاسخ، اگر به اشتباه مقداری از آن به دستتان داده شد، می‌توانید آن را به فردی غیرمسلمان بدهید. آشپزی معمول خانواده پرسش جداگانه‌ای است که در موضوع زندگی حلال به آن پرداخته شده است.

کارما و تناسخ. اسلام هم قبول دارد که کارها نتیجه دارند: «پس هر کس هم‌وزن ذره‌ای نیکی کند آن را می‌بیند، و هر کس هم‌وزن ذره‌ای بدی کند آن را می‌بیند» (99:7-8). پاسخی از SeekersGuidance به قلم استاد عبدالله آنیک میسرا توضیح می‌دهد که اسلام تناسخ یا قانونی غیرشخصی به نام کارما را آموزش نمی‌دهد. تنها یک زندگی هست و هر پیامدی از سوی الله است.

یوگا و مراقبه. شیخ فراز ربانی (SeekersGuidance) می‌نویسد: «وقتی یوگا صرفاً به‌عنوان ورزش بدنی انجام شود، اشکالی ندارد.» بخش‌های مراقبه‌ای و معنوی آن کنار گذاشته می‌شوند.

دود کردن گیاهان و آیین‌های بومیان. پاسخی از SeekersGuidance به قلم شیخ ارشاد صدیق می‌گوید سوزاندن مریم‌گلی برای بوی آن یا برای سلامتی اشکالی ندارد، اما دود کردنی که برای محافظت معنوی انجام شود با توکل بر الله در تضاد است. آن پاسخ با در نظر گرفتن جوامع ملل نخست، اینوئیت یا متیس نوشته نشده است. هویت شما و فرهنگ خانواده‌تان همچنان از آنِ شماست. برای پرسش‌هایی درباره آیین‌های مشخص با استادی صحبت کنید و اگر می‌توانید با مسلمانان بومی‌ای که با همین پرسش‌ها روبه‌رو بوده‌اند نیز گفت‌وگو کنید.

آیین‌های نیاکان و قبرهای خانوادگی. پاسخی از عالمی مشخص درباره آیین‌های نیاکان، مانند سوزاندن عود بر سر قبرهای خانوادگی یا چینگ‌مینگ، نیافتیم. به مراقبت از خانواده و قبرهای خویشاوندانتان ادامه دهید و پیش از آیین خانوادگی بعدی از استادی بپرسید.

جشن‌هایی مانند دیوالی، ویساکی، سال نو قمری، نوروز و حنوکا. راهنمای تعطیلات و مناسبت‌های خانوادگی مرز میان وقت گذراندن با خانواده و عبادت را توضیح می‌دهد، همراه با آنچه برای هر جشن یافتیم.

اگر دینی نداشته‌اید. سخن گفتن با خدایی که تازه به او ایمان آورده‌اید ممکن است عجیب به نظر برسد. پیامبر فرمود هر کودکی بر فطرت (واژه‌نامه) زاده می‌شود، یعنی گرایشی طبیعی به شناختن خدا (صحیح بخاری 1385؛ نیز نگاه کنید به 30:30). می‌توانید با کلمات خودتان و به هر زبانی با الله سخن بگویید.

اگر پیشینه یهودی دارید. موسی و تورات در اسلام گرامی‌اند و بسیاری از آنچه درباره پیامبران می‌دانید برایتان آشنا خواهد بود. بخش‌های پایین‌تر درباره پیامبران و درباره عیسی، مریم و کتاب‌های آسمانی پیشین توضیح می‌دهند که اسلام کجا هم‌نظر است و کجا متفاوت.

چند گام عملی:

1. 1پیش از اینکه توضیح دهید از چه چیزی کنار می‌کشید، به خانواده‌تان بگویید که همچنان دوستشان دارید و به آن‌ها احترام می‌گذارید.
2. 2پیش از آیین خانوادگی بعدی تصمیم بگیرید چه می‌کنید: بدون شرکت در آیین حاضر می‌شوید، در غذا کمک می‌کنید، یا پیش یا پس از آن به دیدار می‌روید.
3. 3درباره جشن یا آیین مشخص خانواده‌تان از امامی محلی بپرسید.

مسلمانان به شش رکن ایمان (ارکان الایمان) باور دارند. این شش با هم همان چیزی‌اند که ایمان واقعاً از آن تشکیل شده است:

1. ایمان به الله: خدای یگانه، آفریننده، نگه‌دارنده و فرمانروای هر آنچه هست. الله نام‌ها و صفاتی دارد که به شما می‌گویند او کیست: بسیار مهربان، دانای همه چیز، توانای مطلق، دادگر و بیشتر. شناختن الله از راه این نام‌ها از پربارترین مطالعه‌هایی است که انجام خواهید داد.

2. ایمان به فرشتگان: فرشتگان آفریدگانی‌اند که الله آن‌ها را از نور آفریده و فرمان‌هایش را اجرا می‌کنند. جبرئیل قرآن را بر پیامبر محمد نازل کرد، میکائیل مسئول باران و روزی است و فرشتگان دیگر کارهای شما را ثبت می‌کنند، از شما محافظت می‌کنند و در روز داوری حاضر خواهند بود. فرشتگان مانند انسان‌ها اختیار ندارند و بی‌وقفه الله را عبادت می‌کنند.

3. ایمان به کتاب‌های آسمانی: الله در طول تاریخ کتاب‌هایی برای هدایت مردم فرستاد. این‌ها شامل صحیفه‌های ابراهیم، تورات که به موسی داده شد، زبور که به داوود داده شد، انجیل که به عیسی داده شد و سرانجام قرآن است که به محمد داده شد (درود بر همه آنان). مسلمانان باور دارند قرآن آخرین وحی محفوظ است که پیام‌های پیش از خود را تأیید و کامل می‌کند.

4. ایمان به پیامبران و فرستادگان: الله برای هر قومی پیامبرانی فرستاد تا مردم را به حقیقت بازگردانند. مسلمانان به همه آن‌ها ایمان دارند، از آدم تا محمد، از جمله نوح، ابراهیم، موسی و عیسی. محمد (صلی الله علیه و سلم) آخرین پیامبر است و پیامش برای همه بشریت است.

5. ایمان به روز داوری: روزی خواهد آمد که همه برانگیخته می‌شوند و درباره کارهایشان بازخواست می‌شوند. کسانی که درستکارانه زیستند با بهشت پاداش می‌گیرند و کسانی که حقیقت را رد کردند و بر کار ناروا ماندند با پیامدهای آن روبه‌رو می‌شوند. به همین دلیل انتخاب‌های شما فراتر از این دنیای گذرا اهمیت دارند.

6. ایمان به قدر (تقدیر الهی): الله همه آنچه رخ داده و همه آنچه رخ خواهد داد را می‌داند. هیچ چیز بیرون از دانش و اجازه او رخ نمی‌دهد. این باور اختیار انسان را از بین نمی‌برد و شما همچنان در برابر انتخاب‌هایتان پاسخگو هستید. معنایش این است که می‌توانید اعتماد کنید در روند رویدادها حکمتی هست، حتی وقتی آن را نمی‌بینید. برای بسیاری از مردم، این همان رکن ایمانی است که آن‌ها را از سخت‌ترین دوره‌ها عبور می‌دهد.

یادگیری نام‌ها و صفات الله یکی از پایدارترین راه‌های رشد در ایمان است. شناختن این نام‌ها فراتر از حفظ کردن کلمات است. یعنی معنای آن‌ها را بفهمید و بگذارید بر شیوه زندگی‌تان اثر بگذارند.

چند نام معمولاً برای تازه‌مسلمانان از همه مهم‌تر است:

• الرحمن (بخشاینده) و الرحیم (مهربان). این دو نام تقریباً همه سوره‌های قرآن را آغاز می‌کنند. رحمت الله همه چیز را در بر می‌گیرد. هر چه در گذشته شما باشد، رحمت او بزرگ‌تر از آن است.
• الغفار (بسیار آمرزنده). الله یک بار نمی‌بخشد که بعد دست بکشد. بارها و بارها می‌بخشد و دانستن این وقتی تازه‌کارید و هنوز اشتباه می‌کنید ارزشمند است.
• الودود (بسیار دوستدار). الله آفریدگانش را دوست دارد و کسانی را که به سوی او بازمی‌گردند دوست دارد. محبت در کنار هیبت، در رابطه شما با او جا دارد.
• الصبور (شکیبا). الله با آفریدگانش شکیباست و به مردم زمان و فرصت می‌دهد تا به سوی او برگردند.
• الحکیم (فرزانه). پشت هر چه الله مقدر می‌کند حکمتی هست، حتی وقتی آن حکمت هنوز برای ما پیدا نیست.

بسیاری از مسلمانان هر بار یک نام را برمی‌گزینند و در طول روز با معنای آن همراه می‌شوند. ممکن است یک هفته الرحمن را در ذهن نگه دارید و ببینید رحمت کجا در زندگی‌تان پیدا می‌شود. پس از مدتی، این نام‌ها دیگر فقط واژه نیستند و به چیزی تبدیل می‌شوند که واقعاً حسش کرده‌اید.

این نام‌ها روی هم هر نیاز انسانی را در بر می‌گیرند. وقتی می‌ترسید، الله المهیمن (نگهبان) است. وقتی احساس گم‌گشتگی می‌کنید، او الهادی (راهنما) است. وقتی دستتان تنگ است، او الرزاق (روزی‌دهنده) است.

مسلمانان باور دارند الله در طول تاریخ برای هر قومی پیامبران و فرستادگانی فرستاد و همه آن‌ها یک پیام اصلی داشتند: خدای یگانه راستین را بپرستید و درستکارانه زندگی کنید. قرآن از 25 پیامبر نام می‌برد و نشان می‌دهد که بسیار بیشتر بوده‌اند.

اگر پیشینه مسیحی یا یهودی دارید، بسیاری از این نام‌ها برایتان آشناست. آدم، نوح، ابراهیم، موسی، داوود، سلیمان و عیسی همه پیامبرانی گرامی در اسلام‌اند. خواندن داستان آن‌ها از نگاه اسلامی ارزش دارد که با آرامش انجام شود، چون برخی جزئیات با آنچه با آن بزرگ شده‌اید یکی است و برخی نه.

چند نکته درباره پیامبران در اسلام که خوب است به خاطر بسپارید:

• همه پیامبران توحید را آموزش دادند، یعنی یگانگی خدا را. پیام اصلی هرگز تغییر نکرد. آنچه تغییر کرد احکام و اعمال مشخص بود که برای زمان‌ها و قوم‌های مختلف به‌روز می‌شد.
• پیامبران انسان بودند. می‌خوردند، می‌خوابیدند، خانواده داشتند و سختی می‌کشیدند. انسان بودنشان نکته اصلی است، چون یعنی شما واقعاً می‌توانید از الگوی آن‌ها پیروی کنید.
• پیامبران از گناهان بزرگ مصون بودند. آن‌ها بهترینِ قوم خود و از هدایت الهی برخوردار بودند، هرچند همچنان انسان بودند و خطاهای کوچک ممکن بود.
• محمد آخرین پیامبر است. مسلمانان باور دارند پس از محمد (صلی الله علیه و سلم) هیچ پیامبری نمی‌آید. پیام او، که در قرآن و آموزه‌هایش (سنت) حفظ شده، تا پایان زمان برای همه است.

داستان‌های پیامبران درس پشت درس درباره صبر، توکل به الله و شجاعت در برابر فشار دارند. تازه‌مسلمانان اغلب داستان ابراهیم را آرامش‌بخش‌ترین داستان می‌یابند، چون او مجبور شد همه چیزهای آشنا را پشت سر بگذارد تا از هدایت الله پیروی کند. اگر این به جایی که همین حالا ایستاده‌اید نزدیک به نظر می‌رسد، درست خوانده‌اید.

قرآن می‌گوید: «و تو را (ای محمد) جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم» (21:107). مسلمانان پیامبر محمد را همین‌گونه می‌بینند: رحمت و راهنمایی برای همه بشریت.

اگر خانواده‌تان مسیحی یا یهودی‌اند، این‌ها اغلب نخستین پرسش‌هایشان است. در اینجا باور مسلمانان را با کلماتی می‌خوانید که می‌توانید با دیگران در میان بگذارید.

عیسی. مسلمانان عیسی (علیه السلام) را دوست دارند و گرامی می‌دارند. قرآن او را مسیح، فرستاده الله و کلمه او که به مریم رسید می‌نامد (4:171) و می‌گوید او در این دنیا و آخرت آبرومند است (3:45). مسلمانان باور ندارند که او خدا یا پسر خداست: همان آیه می‌گوید الله خدای یگانه است و از داشتن فرزند منزه است (4:171).

مریم. یک سوره کامل قرآن نام او را دارد. پیامبر (صلی الله علیه و سلم) او را از بهترین زنان شمرد (صحیح بخاری 3432).

صلیب. قرآن می‌گوید عیسی نه کشته شد و نه به صلیب کشیده شد (4:157). این تفاوتی واقعی با باور مسیحی است. آن را با نرمی بگویید و فقط وقتی کسی پرسید. پیامبر همچنین فرمود عیسی پسر مریم دوباره فرود می‌آید و به عدالت داوری می‌کند (صحیح بخاری 3448).

تورات و انجیل. مسلمانان باور دارند الله تورات را به موسی و انجیل را به عیسی داد، با هدایت و نور (5:46). درباره آنچه امروز در کتاب مقدس خوانده می‌شود، پیامبر به مسلمانان آموخت که گزارش‌های یهودیان و مسیحیان را نه تأیید کنند و نه انکار، و بگویند: «به الله و آنچه بر ما نازل شده ایمان داریم» (صحیح بخاری 4485).

خواندن کتاب مقدس. پاسخی از SeekersGuidance به قلم شیخ عبدالرحیم رساط می‌گوید اگر باور خودتان را خوب بشناسید و زود دچار شک نشوید، خواندن آن ممکن است جایز باشد، و توصیه می‌کند برای یافتن ایراد در آن به سراغ اینترنت نروید. معمولاً بهتر است این کار را به بعد و همراه با استادی واگذارید.

گفت‌وگو با خانواده. قرآن به مسلمانان می‌گوید با یهودیان و مسیحیان «به بهترین شیوه» گفت‌وگو کنند و بگویند: «خدای ما و خدای شما یکی است» (29:46). از آنچه هنوز در آن شریک هستید شروع کنید: ایمان به خدا، پیامبران، مریم و عیسی. هر بار به یک پرسش پاسخ دهید و پیشنهاد کنید بقیه را بعداً ادامه دهید. بحث درباره نسخه‌های خطی کتاب مقدس را برای مطالعه بعدی با استادی بگذارید. ویدیوهای مناظره الگویی برای گفت‌وگو با کسانی که دوستشان دارید نیستند و هیچ‌کس در خانواده‌تان نیاز ندارد بشنود که آدم بدی است. مقاله مؤسسه یقین با عنوان «عیسی در اسلام کیست؟» (Who is Jesus in Islam?) گزینه خوبی برای مطالعه بعدی است.

باور به زندگی پس از مرگ در سراسر ایمان اسلامی جریان دارد. این زندگی دنیایی گذراست: آزمونی و فرصتی برای نزدیک‌تر شدن به الله از راه عبادت و نیکی به مردم. زندگی ماندگار پس از این زندگی می‌آید.

زندگی پس از مرگ چند مرحله دارد:

زندگی در قبر (برزخ): پس از مرگ، روح وارد حالتی به نام برزخ می‌شود، عالمی میان این زندگی و روز داوری. درستکاران در آنجا آرامش و آسایش می‌یابند، در حالی که کسانی که حقیقت را رد کردند ممکن است سختی ببینند.

روز داوری (یوم القیامة): همه آفریدگان در پیشگاه الله گرد می‌آیند. کارهای هر کس، خوب و بد، به او نشان داده می‌شود و با عدالت کامل داوری می‌شود. قرآن آن روز را با جزئیات توصیف می‌کند و بارها به یک نکته برمی‌گردد: هیچ چیز از الله پنهان نیست.

بهشت (جنت) و دوزخ (جهنم): کسانی که ایمان آوردند و درستکارانه زیستند وارد بهشت می‌شوند، جایی از شادی، آرامش و نزدیکی ماندگار به الله که هیچ توصیفی به‌درستی به آن نمی‌رسد. کسانی که ایمان را رد کردند و بر کار ناروا ماندند با دوزخ روبه‌رو می‌شوند. با این همه، رحمت الله گسترده است و او هر کس را بخواهد می‌بخشد.

بازخواست ممکن است هم هشداردهنده و هم انگیزه‌بخش باشد. یعنی زندگی شما هدفی دارد و انتخاب‌هایتان جایی به ثمر می‌نشینند. هر مهربانی، هر نماز و هر لحظه صبر به حساب می‌آید. این را کنار امید به رحمت الله نگه دارید، نه به‌تنهایی. قرآن بارها هشدارهایش را با دلگرمی همراه می‌کند: «رحمت من همه چیز را فرا گرفته است» (7:156).

این باور برای جهت دادن به زندگی است، نه برای مضطرب کردن شما. وقتی بدانید این دنیا همه چیز نیست، فشار بیرون کشیدن هر ذره شادی از آن برداشته می‌شود. تحمل سختی آسان‌تر می‌شود چون پایانی دارد. و می‌توانید بی‌سروصدا و بی‌آنکه کسی متوجه شود کار نیک کنید، چون الله پیش‌تر آن را دیده است.

قدر (تقدیر الهی) رکنی از ایمان است که مردم بیش از همه درباره‌اش می‌پرسند و ساده گفتنش از همه شش رکن دشوارتر است. قدر یعنی الله به همه چیز، گذشته و حال و آینده، دانش کامل دارد و هیچ چیز بیرون از دانش و اجازه او رخ نمی‌دهد.

چهار بخش دارد:

1. 1دانش الله: الله همه آنچه رخ داده، رخ می‌دهد و رخ خواهد داد را می‌داند. دانش او کامل و بی‌نقص است.
2. 2نوشتن الله: همه چیز در لوحی محفوظ (اللوح المحفوظ) ثبت شده است.
3. 3اراده الله: هیچ چیز در آفرینش جز به اراده الله رخ نمی‌دهد.
4. 4آفرینش الله: الله آفریننده همه چیز است، از جمله کارهای ما.

«پس اختیار چه می‌شود؟» پرسشی به‌جا و بسیار رایج است. اسلام می‌آموزد که انسان اختیار واقعی دارد و انتخاب‌های واقعی می‌کند. شما تصمیم می‌گیرید راستگو باشید یا دروغگو، نماز بخوانید یا نه، مهربان باشید یا بی‌رحم، و در برابر این تصمیم‌ها پاسخگو هستید. قدر شما را عروسک خیمه‌شب‌بازی نمی‌کند. یعنی الله با دانش بی‌کرانش پیش‌تر می‌داند چه انتخاب خواهید کرد و با این حال انتخاب را به خود شما می‌سپارد.

معلمی را در نظر بگیرید که شاگردش را آن‌قدر خوب می‌شناسد که می‌تواند دقیقاً پیش‌بینی کند او به پرسشی چه پاسخی می‌دهد. دانستن معلم، شاگرد را وادار به آن پاسخ نمی‌کند. شاگرد همچنان آزادانه پاسخ می‌دهد. دانش الله بسیار فراتر از هر معلمی است، اما همین اصل برقرار است: دانستن انتخاب از پیش، آن را از میان نمی‌برد.

ایمان به قدر حس از دست دادن را تغییر می‌دهد. وقتی کارتان را از دست می‌دهید، بیمار می‌شوید یا جواب رد می‌شنوید، می‌توانید به این تکیه کنید که در آن حکمتی هست، حتی اگر هنوز هیچ بخشی از آن حکمت پیدا نباشد. و وقتی کارها خوب پیش می‌رود، شکرگزاری آسان‌تر از خودنمایی به سراغتان می‌آید.

مسلمانان به غیب ایمان دارند، از جمله فرشتگان و جن. پیامبر (صلی الله علیه و سلم) فرمود: «چشم‌زخم حق است» (صحیح مسلم 2188). هیچ‌کدام از این‌ها برای ترساندن شما نیست و هر سختی‌ای چشم‌زخم یا کار جن نیست.

محافظت روزانه ساده است و خودتان می‌توانید انجامش دهید: نمازهایتان، ذکرهای صبح و شام، آیة الکرسی و دو سوره پایانی قرآن، فلق و ناس. مرکز فتوای Islamweb در پاسخ خود درباره تعویذها همین‌ها را توصیه می‌کند. ابزار دعا و ذکر متن آن‌ها را دارد.

خواندن قرآن برای شفا (رقیه) یعنی خواندن قرآن و دعاها بر کسی که بیمار است. پیامبر فرمود تا وقتی شرکی در آن نباشد اشکالی ندارد (صحیح مسلم 2200). می‌توانید آن را بر خودتان بخوانید. گرفتن مزد برای رقیه در اصل جایز است: برخی از صحابه سوره فاتحه را بر مردی که گزیده شده بود خواندند و پیامبر مزد آن را تأیید کرد (صحیح بخاری 2276). سوءاستفاده از آدمی ترسیده موضوع دیگری است.

آویزه‌های محافظ (تعویذ) موضوعی است که علما واقعاً درباره آن اختلاف دارند. ابن مسعود روایت کرده که پیامبر فرمود افسون‌ها، طلسم‌ها و معجون‌های محبت شرک (واژه‌نامه) است (سنن ابوداود 3883). پاسخ Islamweb می‌گوید علما درباره تعویذهایی که فقط قرآن در آن‌هاست اختلاف دارند و بیشترشان این‌ها را هم جایز نمی‌دانند. پاسخی شافعی در SeekersGuidance آن‌ها را با سه شرط جایز می‌داند: فقط کلام، نام‌ها یا صفات الله در آن باشد، به عربی باشد و فرد باور داشته باشد که فقط الله اثر دارد.

تازه‌مسلمان به تعویذ نیازی ندارد. اگر این پرسش پیش آمد، از استادتان بپرسید.

فال‌گیرها، کف‌بین‌ها و طالع‌بینی ممنوع‌اند. پیامبر فرمود هر کس نزد پیشگویی برود و از او درباره چیزی بپرسد، نمازش تا چهل شب پذیرفته نمی‌شود (صحیح مسلم 2230).

خواب خوب از الله است و خواب بد از شیطان. پس از خواب بد، به الله پناه ببرید و سه بار آهسته به سمت چپ خود تف کنید، و آن خواب به شما آسیبی نمی‌رساند (صحیح مسلم 2261a). سعی کنید ذهنتان را درگیر آن نکنید. به خواب‌گزار اینترنتی نیازی ندارید.

غم و افسردگی مداوم، حمله‌های وحشت، شنیدن صداها یا ناتوانی در گذراندن روز به پزشک یا مشاور نیاز دارد، فارغ از اینکه فکر می‌کنید چه چیز دیگری در کار است. مقاله‌ای در سال 2013 در The Psychiatrist، مجله‌ای بریتانیایی، استدلال می‌کند که پزشکان و امامان باید برای مراقبتی که جسم، ذهن و روح را در بر می‌گیرد با هم همکاری کنند. در شرایط اضطراری با 911 تماس بگیرید. اگر به خودکشی فکر می‌کنید یا نگران کسی هستید، با 9-8-8 تماس بگیرید یا پیامک بزنید.

برخی درمانگرانِ پولی از مردم در سخت‌ترین لحظه‌هایشان سوءاستفاده می‌کنند. این فهرست توصیه ایمنی کاربردی از سوی این سایت است، نه حکم شرعی. اگر درمانگری چنین کرد، دست نگه دارید:

• پول زیاد یا پی‌درپی می‌خواهد، یا جلسه‌ها هیچ‌وقت تمام نمی‌شوند
• می‌خواهد شما را تنها و پشت درهای بسته ببیند، یا به شما دست می‌زند
• می‌گوید فقط او می‌تواند شما را درمان کند
• به شما می‌گوید داروهایتان را قطع کنید یا نزد پزشک نروید
• از شما می‌خواهد موضوع را پنهان نگه دارید
• یکی از اعضای خانواده را مقصر بیماری‌تان می‌داند

با کسی که به او اعتماد دارید صحبت کنید. همان‌طور که راهنمای نشانه‌های هشدار توضیح می‌دهد، کلاهبرداری را می‌توان به پلیس و مرکز ضد کلاهبرداری کانادا (Canadian Anti-Fraud Centre) گزارش داد. احکام رقیه و تعویذ، و جنبه سلامت روان این موضوع، چیزهایی است که استادی واجد شرایط و یک درمانگر بالینی باید شما را در آن راهنمایی کنند.