ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ

ਇਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਕਸਰ ਅਚਾਨਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਗਲਿਆਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਫ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਅਸਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਆਲਿਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।

ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਚਾਹੋਗੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਚੁਣਨਾ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰੇ। Canadian Hospice Palliative Care Association ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਦੇਖਭਾਲ ਯੋਜਨਾ ਵਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮ Speak Up ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਵਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।

ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਈ, ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਈਮਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੱਸੋ। Speak Up ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੂਹਾਨੀ ਆਗੂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇਮਾਮ।

ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੇਣਾ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। Fiqh Council of North America (FCNA) ਸ਼ੇਖ਼ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਉਮਰ ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਲਾਜ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ਼ ਸਪੋਰਟ, ਸਾਹ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਖੁਰਾਕ ਵਾਲੀ ਨਲੀ ਹਟਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰੀ ਰਾਏ ਕਹੇ ਕਿ ਇਲਾਜ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਉਸੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾ-ਮੌਤ, ਯਾਨੀ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਜਾਨ ਲੈਣਾ, ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਇਲਾਜ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ: ਇਹ ਇਲਾਜ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਫਿਰ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜਵਾਬ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਆਲਿਮ ਕੋਲ ਜਾਓ।

MAID ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। Health Canada ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਨਤੀ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਘੀ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ MAID ਦੇਣ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਹਾਲਤ ਕੋਈ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ 17 ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਇਸਲਾਮੀ ਇਲਮ, ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ FCNA ਦੇ ਜਵਾਬ ਸਮੇਤ, ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਜਾਨ ਲੈਣ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਤਰਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਲੋਕ MAID ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦਰਦ ਜਾਂ ਡਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਓ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖੋ ਨਾ। ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਕੇਅਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਕਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਦਰਦ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਦੇਖਭਾਲ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵੀ।

ਜੇ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ 911 'ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ 9-8-8 'ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ।

ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਲਮਾ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗ ਦਾਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।

• FCNA ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੂਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਨ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਨਾਲ ਕਿ ਕੋਈ ਖ਼ਰੀਦ-ਵੇਚ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦਾਨੀ ਦੀ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਡੀਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਦਿਲ ਅਤੇ ਸਾਹ ਰੁਕ ਨਾ ਜਾਣ। ਇਹ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
• AMJA ਦਾ ਇੱਕ ਜਵਾਬ (ਫ਼ਤਵਾ 1881) Muslim World League ਦੀ ਫ਼ਿਕਹ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਜੇ ਦਾਨੀ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜਾਨ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
• AMJA ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਵਾਬ (ਫ਼ਤਵਾ 76781) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਲੈਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਦਾਨੀ ਜਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਰਮ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਅਪਵਾਦ ਨਾਲ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਾਨੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਆਲਿਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਰਾਏ ਮੰਨੋਗੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਹਿਮ ਹਨ।

ਹਰ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਟੈਰੀਟਰੀ ਅੰਗ-ਦਾਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਤਰੀਕਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ Canadian Blood Services ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿੰਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਹਿਮਤੀ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ Human Organ and Tissue Donation Act ਹੇਠ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ 19 ਸਾਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹਿਮਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ FCNA ਦੀ ਰਾਇ, ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਅਚਾਨਕ ਜਾਂ ਅਣਕਿਆਸੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਰ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮੰਨਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਸਲਿਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਫ਼ਨਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਗਾਈਡ "ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ" ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।