ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗਾਈਡ

ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਕਿ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਕੀ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉਹ ਉਸ ਕਜ਼ਨ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਵੇਰਵੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਫ਼ੀਸ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ, ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਵਾਰੀ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚੋ। ਇਸਲਾਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਦਿਲ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।

• ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।
• ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਪਲ ਚੁਣੋ। ਜਨਮ-ਦਿਨ ਦਾ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ।
• ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਤੈਅ ਕਰ ਲਵੋ।
• ਜੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੌੜੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਰੱਖੋ।

ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ

ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਦਲ ਗਏ ਹੋ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਨਿੱਜੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਕਸਰ ਲੰਮੀ ਬਹਿਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

• ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ, ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਦੋਸਤ ਹੋ।
• ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੱਧ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਜਿਊਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
• ਸਾਫ਼ ਕਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹੋ।
• ਜੇ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪੁੱਛਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿਓ।

ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੱਦਾਂ ਬਣਾਉਣਾ

ਹੱਦ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਨਮਾਜ਼, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਨਰਮ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਲਕੀਰ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।

• ਤੁਸੀਂ ਖਾਣੇ ਦੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
• ਜਦੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉੱਠ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
• ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਾਜ਼, ਹਿਜਾਬ, ਹਲਾਲ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਨਬੀ ਮੁਹੰਮਦ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਲਾਮਤੀ ਹੋਵੇ) ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।
• ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਿਆਲੂ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਇਸਲਾਮ ਛੱਡਣ ਦੇ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ

ਕੁਝ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਵੱਲ ਲਿਆਉਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਬੋਝ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੁਰਆਨ ਖ਼ੁਦ ਨਬੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਹੋ ਹਿਦਾਇਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ" (Quran 28:56)। ਦੀਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਹੀਂ (Quran 2:256), ਅਤੇ ਨਬੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ (Quran 88:21-22)। ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਦੇਣ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਉਲਮਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਗਾਈਡ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ 'ਤੇ ਭਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਉਸਤਾਦ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ। ਇੰਨੀ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਬੋਝ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ।

• ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।
• ਤੁਸੀਂ ਬਹਿਸਾਂ, ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਤ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
• ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰੋ। ਇਸ 'ਤੇ ਕੁਝ ਖ਼ਰਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
• ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਿਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋ।

ਤਿਉਹਾਰ, ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੁਟੀਨ ਅਜੀਬ ਲੱਗਣਗੇ। ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ: ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰਾਮ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਸ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਸਥਾਨਕ ਇਮਾਮ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

• ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪਕਵਾਨ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਖਾ ਸਕੋ।
• ਜੋ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰੋ।
• ਹਰ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਨਾ ਬਣਨ ਦਿਓ।
• ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲਾਂ

ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ੋਨ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਥਾਨਕ ਮਾਹਿਰ, ਸੰਕਟ ਲਾਈਨ, ਆਸਰਾ-ਘਰ, ਕਾਉਂਸਲਰ, ਚੈਪਲਿਨ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਆਗੂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾ ਸਮਝਦਾ ਹੋਵੇ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਗੁਆਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੋਗ

ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਗ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਸਾਈਕੋਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਜਵਾ ਅਵਾਦ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸੁਲਤਾਨ ਲਿਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੋਗ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਾਟਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਘਾਟੇ ਸਮੇਤ ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੋਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਈਮਾਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਨਬੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸੋਗ ਕੀਤਾ। ਨਬੀ ਯਾਕੂਬ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਯੂਸੁਫ਼ ਲਈ ਗ਼ਮਗੀਨ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਨਬੀ ਮੁਹੰਮਦ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਇਬਰਾਹੀਮ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਰੋਏ।

ਇਹ ਉਦਾਸੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਈਮਾਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

• ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਗੁਆਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
• ਜੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਨਿਯਮਤ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੁਨੇਹਾ।
• ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਨਮਦਿਨਾਂ ਵਰਗੇ ਔਖੇ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ ਹਨ।
• ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬੰਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ।
• ਜੇ ਉਦਾਸੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰੀ ਰਹੇ, ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਊਂਸਲਰ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਆਮ ਹਾਲਾਤ

ਅੱਗੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ